KPSS İlk Türk Beylikleri

İlk Türk Beylikleri Malazgirt Savaşı’ndan sonra Anadolu’da kurulmuştur. Bu konu hem de Türkiye zamanı konusuna giriş niteliğindedir. Türklerin zamanı Oğuz Türklerinden Selçukluların Anadolu’yu fethiyle başlamıştır. Çağrı Bey Anadolu’ya yaptığı bulgu akınları ile birlikte Anadolu topraklarını tanıma olanakı bulmuştur. 1048 Pasinler Savaşı ve 1071 Malazgirt Savaşı ile Bizans’ın direnişi kırılarak Anadolu artık bir Türk yurdu olmaya başlamıştır.

Halen devam etmekte olan Türkiye zamanı beş bölümden oluşmaktadır.

İlk Anadolu Türk Beylikleri dönemi
Anadolu Selçuklu Devleti devri
Anadolu Türk Beylikleri devri
Osmanlı İmparatorluğu dönemi
Türkiye Cumhuriyeti dönemi

Kpss tarih dersine Malazgirt Savaşı’ndan sonrasında Anadolu’da kurulan İlk Türk Beylikleri mevzusu ile devam edelim.

Anadolu’da Kurulan İlk Türk Beylikleri

Saltukoğulları: Anadolu’da kurulan ilk Türk beyliği Saltukoğulları’dır. Erzurum ve çevresinde Ebu Kasım tarafından kurulan Saltukoğlu Beyliği, 1202 yılında Anadolu Sultanı Rükneddin Süleyman Şah tarafından yıkılmıştır.
Mengücekoğulları: Mengücek Gazi tarafınca Erzincan ve çevresinde kurulan Mengücekler, 1228 senesinde 1. Aleaddin Keykubat tarafınca yıkılmıştır.
Danişmendoğulları: Sivası merkez olmak üzere Tokat, Amasya ve Kayseri yöreını içine alarak kurulmuş olan Danişmendoğulları, Gazi Ahmet Bey tarafınca kurulmuştur.Haçlı ordularına karşı büyük savaş veren Danişmendler, 1178 yılında 2. Kılıçarslan tarafından yıkılmıştır.

Danişmendoğulları ile unutmamamız gereken iki önemli nokta vardır. Birincisi, Tokat’ta yer edinen ve Danışmendoğulları tarafınca meydana getirilen Yağıbasan Medresesi, Anadolu’da kurulan ilk medresedir. Ek olarak ilk para bastıran beylik Danişmendoğullarıdır.

Artukoğulları: Artuk Bey’in oğulları Sökmen ve İl Gazi tarafından kurulmuş olan Artuklular, 3 kola ayrılarak gelişmişlerdir.
Hasankeyf Kolu: Eyyubiler tarafından 1232 senesinde yıkılmıştır.
Harput Kolu: Anadolu Selçukluları tarafından 1234 yılında yıkılmıştır.
Mardin Kolu: Akkoyunlular tarafından 1409 senesinde yıkılmıştır.

Kpss sorularında son zamanlarda sık çıkan beyliklerden kabul edilen Artukoğulları Beyliği Güneydoğu Anadolu Bölgesinde birçok köprü bırakmıştır.

  • Malabadi Köprüsü
  • Hasankeyf Köprüsü
  • Haburman Köprüsü
  • Deve Geçidi Köprüsü
  • Dunaysu Köprüsü
  • Amarçay Köprüsü

 

  1. Çaka Beyliği: Kpss tarih dersinde ilk Türk beylikleri içinde yer alan Çaka Beyliği, Çaka Bey tarafınca İzmir yöresinde kurulmuştur. Çaka Beyliği Anadolu’da kurulan ilk denizci beylik olma özelliğini taşır. Çaka Bey de ilk Türk denizcisidir.
  2. Sökmenoğulları: Ahlat ve Van Gölü yöreında kurulmuştur.
  3. Dilmaçoğulları: Bitlis.
  4. Çubukoğulları: Harput.
  5. Tanrıvermişoğulları: Efes.
  6. Yınaloğulları: Diyarbakır yöresinde kurulmuştur.

Kpss genel kültür tarih dersinde Türkiye tarihi içinde Anadolu’da kurulan ilk Türk beylikleri bunlardır. Şimdi bu beyliklerin özelliklerine göz atalım.

İlk Türk Beylikleri Özellikleri

İlk Türk beylikleri Malazgirt Savaşı’ndan sonrasında Anadolu’nun fethiyle görevlendirilen komutanlar tarafından kurulmuştur.
Anadolu’nun Türkleşmesinde önemli bir yere sahiptirler.
Türk İslam kültür ve medeniyetinin gelişimine katkıda bulunmuşlardır.
Bizans ve haçlılara karşı başarılı bir şekilde savaşım etmişlerdir.
İlk Türk Beylikleri, kurucularının adı ile ortaya çıkmışlardır.

admin

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Next Post

KPSS Anadolu Selçuklu Devleti

Çar Eyl 4 , 2019
Anadolu Selçuklu Devleti kpss Tarih konuları içinde önemli bir yer teşkil etmektedir. Zira Türkiye zamanı açısından önemli başlangıçların ve tarihi olayların merkezi Anadolu Selçuklu Devleti 1077 ile 1308 senelerı arasında Anadolu’da hüküm sürmüş bir devlettir. Anadolu Selçuklu Devleti Anadolu Selçuklu Devleti, Selçuklu soyundan olan Kutalmışoğlu Süleyman Şah tarafınca kurulmuştur.Süleyman Şah […]